Voor 1 op 3 Belgen die vandaag een woning zoekt, wordt nieuwbouw plots wél betaalbaar bij een btw-verlaging
Vastgoedsector laat impact van een btw-verlaging onderzoeken: "een verschil van 30.000 euro is doorslaggevend"
- Voor 1 op de 3 Belgen (31,1%) die op zoek is naar een eigen stulpje kan een beperkte verlaging van de btw op nieuwbouw – van 21% naar 12% – het verschil maken tussen de aankoop van een oude, energieverslindende woning en een duurzame nieuwbouw. Potentieel zou de maatregel zelfs de hele samenleving kunnen doen klimmen op de woonladder: “Ook wie huurt, zal plots wél kunnen kopen óf kwalitatiever kunnen huren.”
- Dat blijkt uit een representatieve bevraging van iVOX bij 1.000 Belgen, uitgevoerd in opdracht van de Beroepsvereniging van de Vastgoedsector (UPSI-BVS). De vastgoedsector wil met de resultaten de federale regering en de partijvoorzitters overtuigen dat een beperkte btw-verlaging de nieuwbouwwoningen terug toegankelijker maakt en de hele samenleving er voordeel bij doet. “Zeker in een land waar het woningpatrimonium stokoud is en de betaalbaarheid zwaar onder druk staat”, zo luidt het.
- Opmerkelijk: een verlaagde btw zou ook ruim 1 op de 4 landgenoten (27,8%) over de streep trekken om nieuwbouw te kopen als investering voor verhuur. Dat zou een zegen zijn voor de private huurmarkt, waar het lage aanbod de huurprijzen de hoogte induwt.
- UPSI-BVS spreekt politiek van een potentieel budgetneutrale operatie gelet op de terugverdieneffecten op termijn, die volgens de sector grondig verder moet worden doorgerekend en besproken.
***
Ruim 1 op de 4 Belgen die op zoek is naar een eigen huur- of koopwoning (26,8%), moet vandaag ontgoocheld afdruipen, zo blijkt uit de grootschalige marktbevraging die de sector liet uitvoeren. Reden: ze kunnen het niet betalen. Dat betekent niet dat al deze mensen letterlijk geen dak boven hun hoofd hebben. Wél dat zij in veel gevallen verder moeten in hun huidige situatie, wat vaak neerkomt op: thuis blijven wonen en nog wat sparen. Voor de sector toont het aan hoe groot de betaalbaarheidsproblematiek in ons land is. Vooral in Brussel is de situatie scherp: daar zegt tot 37% een eigen stulpje financieel niet aan te kunnen. In Wallonië gaat het om 26,8%, in Vlaanderen om 25,0%.
"Dat is misschien wel een van de meest confronterende cijfers uit het onderzoek”, zegt Katrien Kempe van de Beroepsvereniging van de Vastgoedsector (UPSI-BVS). “Meer dan 1 op de 4 Belgen die op zoek is naar een pand, zegt dat kopen of huren financieel niet haalbaar is. Dat toont hoe prangend het debat over betaalbaar wonen is.”
"Een wereld van verschil voor 1 op 3”
Zij die zich dan toch een eigen stekje kunnen veroorloven, moeten meer dan eens kiezen voor een oude bestaande – lees: vaak energieverslindende woning. Een duurzame nieuwbouwwoning zit er niet voor iedereen in. Voor 4 op de 10 Belgische huizenjagers (40,7%) vormt de meerkost die 21% btw met zich meebrengt, een belangrijke financiële drempel bij de keuze voor nieuwbouw. Bij jongeren onder 35 jaar blijkt nieuwbouw nog utopischer: voor 43,9% is een nieuwbouwwoning hierdoor onbetaalbaar.
“Betaalbaarheid is dus zeker bij jongeren een groot probleem, maar niet uitsluitend. Het speelt in alle leeftijdsgroepen”, aldus Katrien Kempe van UPSI-BVS. “Een btw-verlaging zou heel wat impact hebben. Zeker als die btw-verlaging zich zou richten op enerzijds kopers van een enige en eigen woning (én dat voor woningen met een beperkte oppervlakte) en anderzijds op investeerders, op voorwaarde dat men voldoet aan bepaalde verhuurvoorwaarden”, gaat Kempe verder.
Dubbele winst
Vandaag kost een nieuwbouwappartement van 95 m² in ons land gemiddeld bijna 320.000 euro, en een nieuwbouwhuis van 160 m² net geen 400.000 euro. Daar moet je nog 21% btw bijtellen, waardoor de eindfactuur nog eens ettelijke tienduizenden euro’s hoger komt te liggen. Mocht de btw verlaagd worden van 21 naar 12%, zoals politiek al vaker geopperd werd, dan zou dit toekomstige eigenaars 30.000 euro schelen, afhankelijk van het type woning, en dat puur aan btw.
1 op de 3 Belgen (31,1%) die vandaag niet anders zou kunnen dan een oude woning te kopen, zegt dat dit hen de mogelijkheid zou geven om voor een energiezuinige woonst te kiezen. Bij jongeren onder 35 jaar loopt dit nog hoger op, tot liefst 36%.
"Die 30.000 euro maakt het verschil tussen het wel of niet kunnen aanschaffen van een nieuwbouwwoning. En dus van een energiezuinige woning, waardoor ook hun woonkost nog eens zal dalen”, zegt Katrien Kempe van UPSI-BVS. “Vooral bij de Vlamingen (32,9%) én de Walen (31,2%) zou zo’n btw-verlaging doorslaggevend zijn. In het Brusselse Gewest, waar de prijzen sowieso een stuk hoger liggen, zou de maatregel bij 1 op de 5 (21,2%) van de bevolking rechtstreeks impact hebben.”
“Een btw-verlaging is uiteraard geen wondermiddel dat alle betaalbaarheidsproblemen oplost”, zegt Katrien Kempe. “Maar het heeft absoluut impact, omdat je jonge mensen (-35-jarigen) zo al ten minste de keuze kan laten maken tussen nieuwbouw en verouderd bestaand vastgoed. Zo boek je als maatschappij een dubbele winst: meer betaalbaar wonen én een versnelling van de verduurzaming van ons woningpark. Potentieel zou het zelfs iedereen kunnen doen klimmen op de woonladder, omdat de prijzen worden gedrukt door het stijgende aanbod: wie huurt, zal plots wél kunnen kopen óf kwalitatiever kunnen huren. De hele samenleving doet potentieel voordeel bij zo’n btw-verlaging op nieuwbouw."
Bijna 7 op 10 huurders willen liever kopen
En daar stopt het niet: een btw-verlaging neemt volgens de sector ook druk van de ketel op de private huurmarkt. Van de bevraagde huurders geeft namelijk bijna 7 op de 10 (69,3%) aan liever te willen kopen, maar dat financieel niet te kunnen. Ze moeten dus verplicht blijven huren op een erg krappe huurmarkt. Daarnaast zegt 47,9% van de huurders niet in hun voorkeurswoning te wonen omdat de keuze op de markt simpelweg te krap is.
"Dat maakt duidelijk dat we niet alleen naar de vraag, maar vooral naar het aanbod moeten kijken. Daar wringt het schoentje al langer", zegt Olivier Carrette van UPSI-BVS.
"Een btw-verlaging zou maar liefst 27,8% van de Belgen over de streep trekken om te investeren in een nieuwbouwwoning voor verhuur. Dat betekent meer kwalitatieve en energiezuinige huurwoningen op de markt. In een huurmarkt waar het aanbod vandaag structureel onder druk staat, kan dat zorgen voor meer keuze voor huurders en de druk op de huurprijzen verlichten. Bovendien versnelt het ook de vernieuwing van ons woningpatrimonium. Dat is belangrijk, want amper 5% van de Belgische woningen voldoet vandaag al aan de vooropgestelde energiestandaarden voor 2050.”
Geen blanco cheque
UPSI-BVS benadrukt dat een verlaging van de btw volgens de sector vooral vanuit het betaalbaarheidsperspectief voor de consument moet worden bekeken. De sector pleit voor een gerichte en doorgerekende maatregel, waarbij niet alleen de lagere btw-inkomsten worden bekeken, maar ook de economische activiteit die de maatregel kan genereren én de impact op betaalbaar wonen.
UPSI-BVS spreekt daarom van een budgetneutrale operatie, die volgens de sector grondig moet worden bekeken. “Wij vragen geen blanco cheque”, zegt Olivier Carrette. “Wel dat de volledige maatschappelijke en economische impact wordt doorgerekend. Als een lagere btw leidt tot meer nieuwbouw, meer woonaanbod, meer transacties en bijkomende economische activiteit, dan moet dat mee in rekening worden gebracht bij de evaluatie van deze maatregel.”
OVER DE BEVRAGING
De bevraging werd uitgevoerd door onderzoeksbureau iVOX in opdracht van UPSI-BVS bij 1.000 Belgen, representatief naar leeftijd, geslacht, regio en opleidingsniveau. De maximale foutenmarge bedraagt 3,02%.
PERSCONTACT
Johannes Huysmans - johannes@weforward.be - 0474 45 67 91
Katrien Kempe - katrien.kempe@upsi-bvs.be - 0486 66 10 65
