Originele Wagner-partituur wordt geveild in Brussel: "Hoogst uitzonderlijk dat dit soort werken in België opduikt"

Zeldzame partituur werd destijds geschonken aan bekende Antwerpse tenor Ernest Van Dyck

19/06/2026

Een uiterst zeldzame partituur van de 19e-eeuwse componist Richard Wagner wordt in Brussel geveild. De waarde van de partituur wordt momenteel geschat op 12.000 euro à 15.000 euro. "Voor operakenners is dit soort stukken een absoluut unicum. Dat dit in ons land opduikt, is hoogst uitzonderlijk", klinkt het bij veilinghuis Arenberg Auctions.
Het gaat om de handgeschreven partituur voor de hoofdrol van de opera Tannhäuser (1845), vertolkt door de stertenor Josef Tichatschek. De partituur is gehandtekend door Richard Wagner zelf.
Opvallend is de Belgische, en zelfs Antwerpse link: de dochter van tenor Josef Tichatschek schonk de partituur na diens overlijden aan de bekende Antwerpse tenor Ernest Van Dyck (1861-1923), die zelf verschillende hoofdrollen in Wagner-opera's vertolkte, waaronder Tannhäuser. Het is meteen ook de reden waarom de partituur vandaag in een Belgische veilingzaal belandt.

*** PERSBERICHT ***

Richard Wagner (1813-1883) geldt als een van de meest invloedrijke componisten van de 19e eeuw. De Duitse componist en dirigent schreef niet alleen de muziek van zijn opera's, maar ook de libretto's zelf. Zijn bekendste werken zijn Tristan und Isolde, Parsifal en Der Ring des Nibelungen. Ze worden gekenmerkt door hun overweldigende, dramatische kracht.

Tenor zet partituur naar zijn hand, tot ongenoegen van Wagner

Tannhäuser, één van zijn vroegste opera's, schreef Wagner tussen 1842 en 1845 met één specifieke tenor voor ogen: de Boheemse stertenor Josef Tichatschek (1807-1886), met een stem die zowel uitzonderlijk hoog als krachtig was. De partituur die nu geveild wordt, was diens persoonlijk exemplaar, opgesteld en gesigneerd door Wagner. Ze bevat talrijke aantekeningen van Tichatscheks in blauwe inkt en potlood, een inkijk in hoe de tenor de hoofdrol door de jaren heen naar zijn hand zette.

De verhouding tussen Wagner en zijn tenor verliep trouwens niet zonder spanningen. Wagner gaf achteraf in zijn autobiografie toe dat hij ontevreden was over de manier waarop Tichatschek bepaalde passages uitvoerde. Vooral in de finale van het tweede bedrijf kon de tenor de bedoelde expressie niet waarmaken. Uiteindelijk schrapte Wagner die passages dan maar.

Ook opvallend aan het historische werk: op de omslag en titelpagina noteerde de tenor de datum van elke uitvoering waarvoor hij het exemplaar gebruikte: van de wereldpremière in Dresden in oktober 1845 tot een voorstelling in Rotterdam op 13 april 1870. De eindtelling, door hemzelf opgemaakt: 130 uitvoeringen, verspreid over heel Europa.

Een Belgische link: cadeau voor bekende Antwerpse tenor

Dat een partituur van één van 's werelds beroemdste componisten opduikt in België, is volgens Henri Godts, expert bij het gereputeerde veilinghuis Arenberg Auctions, hoogst uitzonderlijk. Maar er is een Belgische link, zo blijkt.

Ook deel van het lot: foto's en documentatie van Antwerps tenor Ernest Van Dyck. © Arenberg Auctions.

"Na het overlijden van tenor Tichatschek schonk diens dochter de partituur aan Ernest Van Dyck (1861-1923). Die laatste was een bekende Antwerpse tenor die in de late 19e eeuw furore maakte in de grote Europese operahuizen en zelf een gevierd Wagner-tenor was, onder meer als Parsifal. Hij vertolkte ook de opera Tännhauser", vertelt Henri Godts. "Via zijn nalatenschap en verdere omzwervingen kwam de partituur uiteindelijk in Brussel terecht."

Arenberg Auctions zal de partituur aan het grote publiek veilen tussen 24 en 26 juni. Het veilinghuis schat de waarde voorlopig op 12.000 à 15.000 euro.